Stof is de grootste vijand
Negen van de tien objecten die er dof uitzien, zijn niet versleten maar stoffig. Een droge microvezeldoek eens per twee weken houdt vrijwel alles in conditie.
Voor voorwerpen met reliëf werkt een zachte kwast beter dan een doek; die haalt stof uit groeven zonder krassen achter te laten.
Wat u nooit door elkaar haalt
Schuurmiddel op glanzend metaal haalt de coating weg. Azijn op marmer of kalksteen vreet de steen aan. Water op onbehandeld hout laat vlekken na. En alcohol op gelakt hout maakt de lak dof.
De vuistregel: hoe glanzender het oppervlak, hoe milder het middel. Bij twijfel water met een druppel afwasmiddel en meteen droogwrijven.
Kalk en aanslag
In gebieden met hard water slaat kalk neer op alles wat nat wordt: vazen, glazen stolpen, metalen bakjes. Een half uur weken in verdunde azijn of citroenzuur lost dat op — behalve bij marmer en messing met lak, want daar hoort azijn niet.
Bij vazen helpt het om ze na gebruik meteen leeg te maken en om te keren. Kalk slaat neer bij verdamping; een droge vaas krijgt geen rand.
Hout bijhouden
Geolied hout wordt eens per jaar bijgewerkt: schoonmaken, laten drogen, dun oliën met een doek en na twintig minuten narwrijven. Dat is een klus van tien minuten per object en het verschil is groot.
Gelakt hout heeft alleen een vochtige doek nodig. Krassen in lak zijn niet bij te werken zonder de hele laag over te doen.
Volgorde van schoonmaken
Werk van boven naar beneden en van droog naar nat. Eerst stof afnemen op hoogte, dan de oppervlakken op tafelhoogte, dan de vloer. Wie omgekeerd werkt, doet de vloer twee keer.
Bij objecten met veel details is het handig eerst met een kwast of een zachte borstel te ontstoffen en pas daarna vochtig te werken. Nat stof wordt modder en die kruipt in naden en glazuurscheurtjes.
Kaarsvet, waslagen en lijmresten
Kaarsvet op keramiek of glas laat u eerst hard worden — desnoods een half uur in de vriezer — en wipt u er dan in één stuk af. Wat achterblijft gaat weg met heet water en afwasmiddel.
Stickerlijm op glas verdwijnt met een beetje slaolie of een lijmverwijderaar; op kunststof en gelakt hout is olie veiliger dan spiritus, want dat laatste tast de laag aan. Test altijd eerst op een plek die niet zichtbaar is.
Wat u beter niet in de vaatwasser zet
Handbeschilderd keramiek, alles met een gouden of zilveren randje, hout, riet en objecten met gelijmde delen horen niet in de machine. Het probleem is niet alleen de temperatuur maar ook het agressieve reinigingsmiddel, dat glazuur na verloop van tijd dof maakt.
Gewoon geglazuurd keramiek en gehard glas kunnen meestal wel. Bij twijfel: met de hand, met lauw water. Dat kost twee minuten en scheelt een object.
Textiel
Was kussenhoezen op de laagste temperatuur die het etiket toestaat en droog ze niet in de droger, want dan krimpen ze net genoeg om er niet meer omheen te passen.
Wol luchten in plaats van wassen: een dag buiten in de schaduw doet meer dan een wasbeurt en houdt de vezel heel. Zie Materialen die er na tien jaar nog goed uitzien.